Airco bijvullen: wanneer en hoe werkt het?
Een airco die slecht koelt of onverwacht afslaat, heeft soms te weinig koudemiddel. Hier lees je wanneer bijvullen nodig is en wat dat inhoudt.
Een airco bijvullen is alleen nodig als er daadwerkelijk koudemiddel verloren is gegaan, meestal door een lekkage. Een goed werkend systeem verbruikt geen koudemiddel: het circuleert in een gesloten kring. Verlies je toch koelcapaciteit, dan ligt er bijna altijd een lek aan ten grondslag. Een gecertificeerde monteur spoort het lek op, repareert het en vult het systeem daarna bij met de juiste hoeveelheid koudemiddel, zodat de installatie weer naar specificatie werkt.
Hoe merk je dat je airco te weinig koudemiddel heeft?
Er zijn een paar duidelijke signalen die wijzen op een te lage koudemiddeldruk in je installatie:
- De airco blaast minder koud dan voorheen, ook al staat hij op de hoogste stand.
- De binnenunit bevriest aan de verdamper of aan de leidingen die erop aansluiten.
- De compressor slaat vaker af of de installatie gaat regelmatig in een foutcode.
- De buitenunit ijst op, ook buiten de vorstperiode.
- De airco duurt veel langer om een ruimte op temperatuur te brengen dan je gewend bent.
Herken je één of meer van deze situaties? Laat een monteur langskomen voor een diagnose. Zomaar bijvullen zonder het lek te dichten is zinloos en in de meeste gevallen ook wettelijk niet toegestaan.
Waarom mag je een airco niet zelf bijvullen?
Koudemiddelen vallen onder de Europese F-gassenverordening. Dat betekent dat alleen monteurs met een geldig F-gassen certificaat koudemiddel mogen hanteren, bijvullen en afvoeren. Dit geldt voor alle gangbare koudemiddelen in moderne airco's, zoals R32 en R410A. Werkt een installateur zonder dit certificaat, dan overtreedt hij de wet en loopt de eigenaar van de installatie eveneens risico. SLK Techniek is F-gassen gecertificeerd en voert dit soort werkzaamheden uit volgens de geldende regels.
Wat doet een monteur precies bij het bijvullen?
Bijvullen is geen kwestie van de slang aansluiten en gas toevoegen. Een goede monteur doorloopt een vaste werkwijze:
- Lekdetectie: eerst wordt het lek gevonden. Dat kan met een elektronische lekdetector, UV-vloeistof of zeepoplossing, afhankelijk van de situatie.
- Reparatie: het lek wordt gedicht voordat er ook maar een gram koudemiddel wordt toegevoegd. Anders ben je het nieuwe gas net zo snel kwijt.
- Vacuümtrekken: na de reparatie wordt het systeem vacuümgetrokken om vocht en lucht te verwijderen. Lucht in het koudemiddelcircuit veroorzaakt drukproblemen en versnelt slijtage.
- Bijvullen op gewicht: het juiste type en de juiste hoeveelheid koudemiddel worden nauwkeurig gedoseerd. Zowel te weinig als te veel is schadelijk voor de installatie.
- Controle: daarna worden de drukken, temperaturen en het stroomverbruik gecheckt om te bevestigen dat het systeem correct werkt.
Welke factoren bepalen wat bijvullen kost?
Omdat je niet zomaar een vaste prijs kunt plakken op bijvullen, is het goed om te begrijpen welke factoren de kosten bepalen. Die kosten bestaan uit meerdere onderdelen:
- Het type koudemiddel: R32 en R410A hebben een verschillende prijs. Nieuwere, milieuvriendelijkere middelen zijn doorgaans duurder.
- De hoeveelheid die bijgevuld moet worden. Dat hangt af van hoe groot het verlies is en hoe groot de installatie is.
- De aard van het lek: een kleine lekkage aan een koppeling is sneller verholpen dan een lek in de verdamper of condensor.
- De bereikbaarheid van de installatie: een cassette-unit op het plafond of een VRF-systeem met meerdere binnenunits vraagt meer werktijd.
- De reistijd en de regionale ligging van de installatie.
Wil je weten wat het in jouw situatie kost? Vraag een vrijblijvende offerte aan via de offertepagina van SLK Techniek.
Hoe voorkom je dat je airco koudemiddel verliest?
Een airco verliest geen koudemiddel als hij goed is geïnstalleerd en regulier wordt onderhouden. De meest voorkomende oorzaken van lekkage zijn:
- Trillingen die verbindingen langzaam loswerken.
- Corrosie aan de verdamper of condensor, ook wel "formicary corrosion" genoemd, veroorzaakt door vluchtige organische stoffen in de lucht.
- Een incorrecte installatie waarbij flarings niet goed zijn aangedraaid.
- Mechanische schade, bijvoorbeeld door onderhoudswerkzaamheden aan het pand.
Jaarlijks onderhoud helpt om kleine lekkages vroeg op te sporen, voordat er veel koudemiddel verloren gaat en de compressor overbelast raakt. Lees meer over de onderhoudsdiensten van SLK Techniek voor zowel particuliere als zakelijke installaties.
Is een lekdichtheidscontrole verplicht?
Voor zakelijke installaties gelden wettelijke controle-intervallen op basis van de hoeveelheid koudemiddel uitgedrukt in ton CO2-equivalent. Hoe meer koudemiddel een installatie bevat, hoe vaker een gecertificeerde monteur een lekdichtheidscontrole moet uitvoeren. Voor particuliere split-airco's in een woning geldt deze verplichting niet, maar het is alsnog verstandig om een installatie die slecht presteert tijdig te laten nakijken. Meer informatie over de lekdichtheidscontrole als losse dienst vind je op de website van SLK Techniek.
Welk koudemiddel zit in mijn airco?
Het type koudemiddel staat op het typeplaatje van de buitenunit. Bij de meeste moderne split-airco's van Daikin, Mitsubishi, LG en Panasonic is dat R32. Oudere installaties werken nog met R410A. Nog oudere systemen kunnen R22 bevatten, maar dat mag al jaren niet meer worden bijgevuld: R22 is verboden in de EU. Een airco op R22 die lekt, moet worden omgebouwd of vervangen.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf controleren of mijn airco te weinig koudemiddel heeft?
Je kunt de symptomen herkennen: minder koelcapaciteit, bevriezing van de binnenunit of foutmeldingen op het display. Maar de druk en het koudemiddelgehalte meten kan alleen een monteur met speciaal gereedschap. Vermoed je een lek, neem dan contact op met een F-gassen gecertificeerd bedrijf zoals SLK Techniek in Apeldoorn.
Hoe lang duurt het bijvullen van een airco?
Dat hangt sterk af van waar het lek zit en hoe groot de installatie is. Een kleine reparatie aan een koppeling plus bijvullen is soms binnen twee uur klaar. Een complexer lek in de verdamper of een groot VRF-systeem vraagt meer tijd. De monteur kan na de eerste inspectie een realistische inschatting geven.
Moet ik mijn airco jaarlijks laten nakijken op koudemiddellekkage?
Voor zakelijke installaties met een grote koudemiddelinhoud is periodieke lekdetectie wettelijk verplicht. Voor particuliere installaties is er geen wettelijke verplichting, maar jaarlijks onderhoud is aan te raden. Zo worden kleine problemen vroeg gesignaleerd en blijft de installatie zuinig en betrouwbaar werken.
Mijn airco is recent geïnstalleerd maar koelt al slecht. Kan dat aan koudemiddel liggen?
Een nieuwe installatie die direct al slecht koelt, heeft waarschijnlijk geen lekkage maar een installatieprobleem: te weinig of te veel koudemiddel bij de initiële vulling, een fout bij het vacuümtrekken of een onjuiste instelling. Neem contact op met de installateur, of vraag SLK Techniek om een second opinion. Een gecertificeerde monteur meet de drukken en stelt direct vast wat er aan de hand is.