Airco schoonmaken: zo doe je het goed

Een airco die niet schoon is, werkt harder dan nodig en levert minder rendement. Dat merkt je in je energierekening en in het resultaat.

Een airco schoonmaken betekent minimaal de filters reinigen, de lamellen en behuizing afnemen en de afvoer controleren op verstopping. Doe je dit elke drie tot zes maanden, dan voorkom je de meeste problemen. Een volledig professioneel onderhoudsbeurt, waarbij ook het binnenwerk, de verdamper en het condensaat-systeem worden doorgespoeld, laat je het beste jaarlijks uitvoeren door een gecertificeerd installateur.

Waarom is een airco schoonmaken zo belangrijk?

De filters van een wandmodel of cassette-airco vangen stof, haren en fijnstof op. Als die filters verstopt raken, stroomt er minder lucht doorheen. De airco moet dan harder werken om dezelfde temperatuur te halen. Dat kost meer energie en slijt de compressor sneller. Bovendien kunnen vuile filters een broedplaats worden voor schimmels en bacteriën, met een muffe geur in de ruimte als gevolg. Bij airco's op kantoor of in een winkel geldt dat nog sterker, omdat de units er intensiever op draaien.

Wat kun je zelf doen aan het schoonmaken?

Het goede nieuws is dat een deel van het onderhoud je makkelijk zelf kunt doen. Dit zijn de stappen die je zelf aanpakt:

• Filters uitnemen en afspoelen: Bij de meeste wandmodellen van Daikin, Mitsubishi, LG en Panasonic schuiven de filters er eenvoudig uit. Spoel ze af onder lauwwarm water, laat ze volledig drogen en schuif ze terug. Doe dit elke zes tot acht weken bij intensief gebruik.
• Behuizing afnemen: Gebruik een zachte, vochtige doek voor de buitenkant van het binnenunit. Gebruik geen agressieve middelen, want die tasten het kunststof aan.
• Omgeving vrijhouden: Zorg dat er niets voor of boven het binnenunit staat dat de luchtstroom belemmert.
• Buitenunit controleren: Verwijder bladeren, spinnenwebben of ander vuil dat de lamellen van het buitenunit afsluit. Gebruik een zachte borstel, nooit een hogedrukreiniger direct op de lamellen.

Wat doet een monteur bij professioneel onderhoud?

Wat je zelf niet veilig of volledig kunt doen, neemt een monteur over. Bij een professionele onderhoudsbeurt komt meer kijken dan alleen de filters:

• Verdamper en condensor reinigen: De warmtewisselaars binnenin raken na verloop van tijd beslagen met vuil. Een monteur reinigt deze met speciale middelen, zonder de fins te beschadigen.
• Condensaatafvoer doorspuiten: De afvoer van condenswater kan verstopt raken. Dat leidt tot lekkage of waterschade aan de muur of het plafond.
• Koudemiddel controleren: Een monteur controleert of de druk in het systeem klopt. Loopt de druk terug, dan is er mogelijk een lek. Dat mag alleen worden opgespoord en verholpen door iemand met een F-gassen certificaat. Bij SLK Techniek is dat standaard in orde.
• Elektrische aansluitingen en bediening testen: Alle verbindingen en de werking van de thermostaat worden gecontroleerd.

Wil je weten wat er precies bij een onderhoudsbeurt hoort? Bekijk dan het overzicht van diensten van SLK Techniek.

Hoe vaak moet je een airco laten schoonmaken?

De vuistregel is eenvoudig. Particulieren met een airco in de woonkamer of slaapkamer laten het systeem het beste één keer per jaar professioneel nakijken, bij voorkeur in het voorjaar voor het koelseizoen begint. Zelf de filters reinigen doe je dan twee tot vier keer per jaar tussendoor. Zakelijke gebruikers zoals winkels, restaurants en kantoren draaien hun systemen intensiever en hebben vaak baat bij een onderhoudscontract waarbij periodiek wordt langsgekomen. Dat voorkomt onverwachte storingen op drukke momenten.

Wat zijn de gevolgen als je het te lang uitstelt?

Een airco die jarenlang niet is schoongemaakt, presteert zichtbaar slechter. De kans op een kapotte compressor neemt toe, de energiekosten lopen op en de luchtkwaliteit verslechtert. In horeca- en retailomgevingen kan dat ook hygiënische gevolgen hebben. Reparatie na langdurig verwaarlozing kost doorgaans meer dan het periodieke onderhoud had gekost. Welke factoren de prijs van onderhoud bepalen, lees je bij de offerte-aanvraag: het type unit, het aantal units en de frequentie spelen allemaal een rol.

Is airco schoonmaken anders bij een multi-split of VRF-systeem?

Ja, bij een multi-split systeem zijn er meerdere binnenunits aangesloten op één buitenunit. Elk binnenunit heeft zijn eigen filters die apart gereinigd moeten worden. Bij een VRF-systeem, dat bij grotere kantoren of winkelpanden wordt toegepast, is de installatie complexer en is professioneel onderhoud altijd noodzakelijk. Meer over deze systemen lees je op de dienstenpagina. SLK Techniek onderhoudt zowel enkelvoudige wandmodellen als uitgebreide VRF-installaties door heel Midden-Nederland, van Apeldoorn tot Arnhem en van Deventer tot Amersfoort.

Kan een airco na het schoonmaken ook als verwarming dienen?

Een moderne airco met warmtepompfunctie kan ook verwarmen. Een goed onderhouden systeem doet dat aanzienlijk efficiënter dan een vervuild systeem. Als de verdamper vuil is, verliest de warmtepomp rendement, juist in de winter wanneer je er het meest op rekent. Schoonmaken in het najaar is daarom net zo zinvol als in het voorjaar. Wil je weten of jouw systeem geschikt is als verwarmingsoplossing? Neem dan contact op voor advies op maat.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik de filters van mijn airco schoonmaken?

Bij normaal gebruik thuis is elke zes tot acht weken een goede richtlijn. Gebruik je de airco intensief of heb je huisdieren, dan is elke vier weken verstandiger. Vuile filters zijn de meest voorkomende oorzaak van verminderde prestaties.

Mag ik de binnenkant van mijn airco zelf schoonmaken?

De filters en de buitenkant van de behuizing mag je zelf reinigen. De warmtewisselaars en de condensaatafvoer laat je beter over aan een monteur. Verkeerd schoonmaken kan de fins van de verdamper beschadigen of tot lekkage leiden.

Wat kost het om een airco professioneel te laten schoonmaken?

De prijs hangt af van het type unit, het aantal units en de staat van het systeem. Een cassette of kanaalunit vraagt meer werk dan een standaard wandmodel. Vraag een offerte aan voor een eerlijke prijs op basis van jouw situatie.

Kan ik een airco schoonmaken zonder hem uit te zetten?

Nee. Zet de airco altijd volledig uit en wacht tot het systeem stilstaat voordat je begint met reinigen. Bij het verwijderen van filters of het schoonmaken van de lamellen geldt dit zonder uitzondering, ook voor veiligheid en om beschadiging van bewegende delen te voorkomen.